Εργαλεία ελληνικής κατασκευής: Αξιοπιστία και απόδοση

Τα εργαλεία ελληνικής κατασκευής είναι το σύνολο των χειρωνακτικών, ηλεκτρικών και μηχανικών εξοπλισμών που παράγονται, συναρμολογούνται ή πιστοποιούνται στην Ελλάδα για χρήση σε οικοδομικά, τεχνικά και υποδομικά έργα. Ο όρος καλύπτει τόσο απλά χειροκίνητα εργαλεία —σφυριά, μυστριά, αλφάδια— όσο και πιο σύνθετο εξοπλισμό, όπως γεννήτριες, αναμεικτήρες σκυροδέματος και ικριώματα. Η επιλογή τους δεν είναι απλά ζήτημα τιμής, αλλά αξιοπιστίας, συμβατότητας με ευρωπαϊκά πρότυπα και προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες του ελληνικού κλίματος και εδάφους.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε για εργαλεία ελληνικής κατασκευής

Η φράση δεν αναφέρεται σε ένα μόνο πρότυπο προϊόν, αλλά σε ένα ευρύ φάσμα εξοπλισμού με κοινό παρονομαστή τη σχέση του με την εγχώρια παραγωγική και εμπορική αλυσίδα. Μπορεί να πρόκειται για εργαλείο που κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου σε ελληνικό εργοστάσιο, για εξάρτημα που συναρμολογείται τοπικά από εισαγόμενα μέρη, ή για προϊόν που εισάγεται αλλά πιστοποιείται και διανέμεται από ελληνική εταιρεία με τεχνική υποστήριξη στη χώρα.

Η διάκριση αυτή έχει πρακτική σημασία για τον αγοραστή. Ένα εργαλείο με πλήρη εγχώρια παραγωγή συνήθως προσφέρει ταχύτερη πρόσβαση σε ανταλλακτικά και επισκευές, ενώ ένα εισαγόμενο προϊόν με ελληνική αντιπροσώπευση μπορεί να έχει ευρύτερη τεχνολογική ποικιλία αλλά εξαρτάται από τον βαθμό δέσμευσης του τοπικού δικτύου εξυπηρέτησης. Και στις δύο περιπτώσεις, το κρίσιμο στοιχείο είναι αν υπάρχει σαφής τεκμηρίωση προέλευσης, εγγύησης και συμμόρφωσης με τα ισχύοντα πρότυπα.

Στην πράξη, πολλοί επαγγελματίες του κλάδου αναζητούν έναν συνδυασμό: βασικά χειροκίνητα εργαλεία ελληνικής κατασκευής για τη σταθερότητα κόστους και τη διαθεσιμότητα, και εξειδικευμένο μηχανολογικό εξοπλισμό —όπου η εγχώρια παραγωγή είναι περιορισμένη— από αναγνωρισμένους διεθνείς οίκους με ελληνικό δίκτυο service.

Οι βασικές κατηγορίες εργαλείων στην κατασκευή

Ο εξοπλισμός ενός εργοταξίου οργανώνεται συνήθως σε πέντε μεγάλες κατηγορίες, καθεμία με διαφορετικές απαιτήσεις ποιότητας και συντήρησης.

• Χειροκίνητα εργαλεία: σφυριά, μυστριά, αλφάδια, μέτρα, κλειδιά, τανάλιες — η βάση κάθε εργασίας τοιχοποιίας, ξυλουργικής ή υδραυλικής.
• Ηλεκτρικά και φορητά εργαλεία: δράπανα, δισκοπρίονα, γωνιακοί τροχοί, κρουστικά πιστολέτα — απαιτούν σήμανση συμμόρφωσης και σωστή γείωση.
• Βαρέως τύπου μηχανήματα: αναμεικτήρες σκυροδέματος, γεννήτριες, συμπιεστές, δονητές — χρειάζονται τακτικό έλεγχο και, σε πολλές περιπτώσεις, εκπαιδευμένο χειριστή.
• Ικριώματα και εξοπλισμός πρόσβασης: σκαλωσιές, φορητές σκάλες, ανυψωτικές πλατφόρμες — υπόκεινται σε αυστηρές απαιτήσεις στατικής επάρκειας και περιοδικού ελέγχου.
• Εργαλεία μέτρησης και ελέγχου: λέιζερ στάθμης, πολύμετρα, μανόμετρα — η ακρίβειά τους επηρεάζει άμεσα την ποιότητα του τελικού έργου.

Κάθε κατηγορία απαιτεί διαφορετική προσέγγιση αξιολόγησης: για τα χειροκίνητα εργαλεία προτεραιότητα έχει η αντοχή του υλικού, για τα ηλεκτρικά η ηλεκτρική ασφάλεια, για τα βαρέα μηχανήματα η συντήρηση και για τα ικριώματα η στατική πιστοποίηση.

Πρότυπα, πιστοποιήσεις και σήμανση CE

Κάθε εργαλείο που διατίθεται νόμιμα στην ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να φέρει τη σήμανση CE, που δηλώνει συμμόρφωση με τις βασικές απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σήμανση αυτή δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ανωτερότητας, αλλά ελάχιστη προϋπόθεση νομιμότητας· ο αγοραστής πρέπει να ζητά και τη «δήλωση συμμόρφωσης» του κατασκευαστή, όπου αναγράφονται τα συγκεκριμένα εναρμονισμένα πρότυπα που εφαρμόστηκαν.

Παράλληλα με το CE, πολλά εργαλεία και υλικά αξιολογούνται με βάση πρότυπα του Ελληνικού Οργανισμού Τυποποίησης (ΕΛΟΤ), τα οποία συχνά αντιστοιχούν σε ευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ προσαρμοσμένα στην ελληνική έννομη τάξη. Η ύπαρξη πιστοποίησης ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001 στον κατασκευαστή δείχνει ότι η εταιρεία εφαρμόζει τεκμηριωμένο σύστημα διαχείρισης ποιότητας, κάτι που μειώνει τον κίνδυνο ελαττωματικών παρτίδων.

Για εξειδικευμένο εξοπλισμό —όπως ικριώματα, ανυψωτικά μηχανήματα ή ηλεκτρικά εργαλεία υψηλής ισχύος— ισχύουν επιπλέον τεχνικές προδιαγραφές που καθορίζουν το μέγιστο φορτίο, τη διηλεκτρική μόνωση ή τη στατική ευστάθεια. Πριν από κάθε αγορά αξίζει να ελέγχεται:

• Αν το εγχειρίδιο χρήσης είναι διαθέσιμο στα ελληνικά.
• Αν αναγράφεται σαφώς ο κατασκευαστής ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος στην Ελλάδα.
• Αν υπάρχει αριθμός παρτίδας ή σειριακός αριθμός για ιχνηλασιμότητα.

Υλικά κατασκευής και παράγοντες αξιοπιστίας

Η αξιοπιστία ενός εργαλείου κρίνεται πρώτα απ' όλα από το υλικό κατασκευής του. Τα χειροκίνητα εργαλεία υψηλής ποιότητας κατασκευάζονται συνήθως από ανθρακούχο ή εργαλειοχάλυβα με σκλήρυνση στο άκρο εργασίας, ώστε να αντέχουν σε κρούση χωρίς να ραγίζουν ή να λυγίζουν. Τα φθηνά αντίγραφα χρησιμοποιούν συχνά μαλακότερα κράματα, τα οποία φαίνονται ίδια αλλά φθείρονται ή στρεβλώνουν μετά από λίγες χρήσεις.

Ένας παράγοντας που έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ελληνική αγορά είναι η αντοχή στη διάβρωση. Το παραθαλάσσιο κλίμα, η υγρασία και οι έντονες θερμοκρασιακές μεταβολές επιταχύνουν τη σκουριά σε ανεπαρκώς επεξεργασμένο χάλυβα. Εργαλεία με επιψευδαργύρωση, ανοδίωση ή ανοξείδωτα εξαρτήματα σε κρίσιμα σημεία διατηρούν τη λειτουργικότητά τους πολύ περισσότερο σε τέτοιες συνθήκες.

Η εργονομία είναι εξίσου σημαντική για την καθημερινή χρήση: η κατανομή βάρους, το υλικό της χειρολαβής και η αντιολισθητική επιφάνεια επηρεάζουν την κόπωση του χρήστη και, μακροπρόθεσμα, τον κίνδυνο μυοσκελετικών προβλημάτων. Στα ηλεκτρικά εργαλεία, η αξιοπιστία κρίνεται επιπλέον από:

• Την ποιότητα της μόνωσης καλωδίων και του περιβλήματος.
• Τη διαβάθμιση προστασίας από σκόνη και υγρασία (δείκτης IP).
• Τη σταθερότητα της απόδοσης υπό συνεχή φόρτο, χωρίς υπερθέρμανση του κινητήρα.

Ελληνική παραγωγή έναντι εισαγόμενου εξοπλισμού

Η ελληνική βιομηχανία εργαλείων βασίζεται κυρίως σε μικρομεσαίες μονάδες που ειδικεύονται σε χειροκίνητα εργαλεία, μεταλλικές κατασκευές, ικριώματα και εξαρτήματα σκυροδέτησης. Το πλεονέκτημα αυτών των μονάδων είναι η ταχύτερη ανταπόκριση σε αιτήματα ανταλλακτικών, η δυνατότητα προσαρμογής σε τοπικές απαιτήσεις και συχνά η άμεση τεχνική υποστήριξη χωρίς καθυστερήσεις διεθνούς αποστολής.

Στον αντίποδα, ο εξειδικευμένος μηχανολογικός εξοπλισμός —μεγάλα ηλεκτρικά εργαλεία, αναμεικτήρες υψηλής παραγωγικότητας, ανυψωτικά συστήματα— παράγεται συχνότερα σε ευρωπαϊκές ή ασιατικές μονάδες με μεγαλύτερη κλίμακα παραγωγής και ερευνητική υποδομή. Αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη χαμηλότερη ποιότητα, αλλά διαφορετική λογική εξυπηρέτησης: ο αγοραστής βασίζεται στο δίκτυο του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου στην Ελλάδα και όχι απευθείας στον κατασκευαστή.

Η ρεαλιστική προσέγγιση για έναν επαγγελματία ή έναν ιδιοκτήτη που αναλαμβάνει ανακαίνιση είναι υβριδική:

• Επιλογή ελληνικής κατασκευής για βασικά, συχνής χρήσης εργαλεία με απλή μηχανική.
• Επιλογή αναγνωρισμένων διεθνών οίκων για εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας, με έμφαση στο δίκτυο σέρβις στη χώρα.
• Έλεγχος, σε κάθε περίπτωση, της διαθεσιμότητας ανταλλακτικών πριν από την αγορά, ιδίως για μηχανήματα που θα χρησιμοποιούνται καθημερινά.

Το κριτήριο «ελληνικό» δεν πρέπει να λειτουργεί ως αυτοσκοπός, αλλά ως ένας από τους παράγοντες που σταθμίζονται μαζί με την τιμή, την απόδοση και τη μακροχρόνια υποστήριξη.

Ποια εργαλεία χρειάζεται κάθε ειδικότητα

Οι απαιτήσεις εξοπλισμού διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το αντικείμενο εργασίας, και η σωστή επιλογή ξεκινά από την κατανόηση του τι πραγματικά χρειάζεται κάθε ειδικότητα.

• Οικοδόμος / τοιχοποιός: μυστριά, αλφάδι λέιζερ ή φυσαλίδας, νήμα στάθμης, μπετονιέρα, δονητής σκυροδέματος, πήχης απλωμού.
• Ηλεκτρολόγος: πολύμετρο, τσιμπίδα αμπερομέτρησης, κατσαβίδια δοκιμαστικά, εργαλείο απογύμνωσης καλωδίων, ανιχνευτής τάσης.
• Υδραυλικός: κλειδιά σωλήνων, κόφτης σωλήνων PVC και χαλκού, εργαλείο συγκόλλησης PPR, μανόμετρο πίεσης δικτύου.
• Ξυλουργός / κατασκευαστής ξύλινων στοιχείων: δισκοπρίονο, πλάνη, φρέζα, γωνιόμετρο, σφιγκτήρες.
• Σιδεράς / κατασκευαστής μεταλλικών στοιχείων: κόφτης πλάσμα ή δίσκου, μηχανή συγκόλλησης, κουρμπαδόρος.

Πέρα από τα εξειδικευμένα εργαλεία, υπάρχει ένας κοινός πυρήνας εξοπλισμού που χρειάζεται κάθε ειδικότητα: μέσα ατομικής προστασίας, φορητός φωτισμός, γεννήτρια ρεύματος για εργασίες χωρίς πρόσβαση σε δίκτυο, και βασικό κιτ πρώτων βοηθειών στο εργοτάξιο. Η επιλογή εργαλείων «όλα σε ένα» πολυχρηστικών σετ μπορεί να φαίνεται οικονομική, αλλά συχνά συνεπάγεται συμβιβασμό στην απόδοση σε σχέση με εξειδικευμένα εργαλεία μίας χρήσης.

Συντήρηση και διάρκεια ζωής του εξοπλισμού

Η σωστή συντήρηση επεκτείνει σημαντικά τη διάρκεια ζωής κάθε εργαλείου και αποτρέπει αστοχίες κατά τη χρήση. Τα χειροκίνητα εργαλεία χρειάζονται καθαρισμό από σκόνη και υπολείμματα κονιάματος μετά από κάθε χρήση, ξηρή αποθήκευση για αποφυγή σκουριάς και περιοδικό λίπανμα στα κινούμενα μέρη, όπως μεντεσέδες κλειδιών ή μηχανισμοί σφιγκτήρων.

Στα ηλεκτρικά εργαλεία, η συντήρηση περιλαμβάνει έλεγχο καλωδίων για φθορές, καθαρισμό αεραγωγών ψύξης του κινητήρα και αντικατάσταση ψηκτρών όταν χρειάζεται. Ένα εργαλείο που παρουσιάζει ασυνήθιστο θόρυβο, μυρωδιά καμένου ή πτώση ισχύος πρέπει να αποσύρεται αμέσως από τη χρήση για έλεγχο, καθώς η συνέχιση της λειτουργίας μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτρική βλάβη ή κίνδυνο πυρκαγιάς.

Τα εργαλεία μέτρησης, όπως τα αλφάδια λέιζερ, χάνουν με τον καιρό την ακρίβειά τους λόγω κρούσεων ή θερμοκρασιακών μεταβολών, γι' αυτό συνιστάται περιοδική βαθμονόμηση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Τα ικριώματα και τα εξαρτήματα πρόσβασης απαιτούν τακτική οπτική επιθεώρηση για στρεβλώσεις, ρωγμές ή διάβρωση, ιδανικά πριν από κάθε νέα τοποθέτηση.

• Καθαρισμός και λίπανση μετά από κάθε χρήση για χειροκίνητα εργαλεία.
• Έλεγχος ηλεκτρικής μόνωσης και καλωδίων πριν από κάθε εκκίνηση εργασιών.
• Βαθμονόμηση οργάνων μέτρησης σε τακτά διαστήματα, ιδίως πριν από κρίσιμες εργασίες στάθμης.
• Οπτική και δομική επιθεώρηση ικριωμάτων πριν από κάθε ανέγερση.

Η καταγραφή ημερομηνιών ελέγχου σε ένα απλό ημερολόγιο συντήρησης βοηθά να εντοπίζονται έγκαιρα τα σημάδια φθοράς, πριν αυτά εξελιχθούν σε επικίνδυνη βλάβη ή απώλεια ακρίβειας.

Ασφάλεια, ΜΑΠ και όρια του DIY

Η χρήση εργαλείων κατασκευής συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια στον χώρο εργασίας. Τα Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) —κράνος, γάντια, γυαλιά, ωτοασπίδες, υποδήματα ασφαλείας— δεν είναι προαιρετικά αξεσουάρ αλλά προαπαιτούμενο για κάθε εργασία με ηλεκτρικά εργαλεία, κρουστικά μηχανήματα ή σε ύψος. Το κράνος πρέπει να αντικαθίσταται όταν παρουσιάζει ρωγμές, ακόμη κι αν φαίνεται δομικά άθικτο, καθώς η προστατευτική του ικανότητα μειώνεται μετά από κάθε πρόσκρουση.

Υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα σε εργασίες που μπορεί να αναλάβει ένας προσεκτικός ιδιοκτήτης σπιτιού και εργασίες που απαιτούν αδειούχο τεχνίτη. Η χρήση απλού χειροκίνητου εργαλείου για μικρή επισκευή τοιχοποιίας είναι γενικά ασφαλής, αλλά:

• Η σύνδεση ή τροποποίηση ηλεκτρικής εγκατάστασης πρέπει να γίνεται μόνο από αδειούχο ηλεκτρολόγο, σύμφωνα με τη σχετική ελληνική νομοθεσία περί εγκαταστάσεων.
• Η ανέγερση ικριωμάτων πάνω από ορισμένο ύψος και η εργασία σε στέγες απαιτούν εκπαιδευμένο προσωπικό και μέτρα πρόσδεσης.
• Η χρήση εξοπλισμού συγκόλλησης ή κοπής με φλόγα απαιτεί κατάλληλη εκπαίδευση και πυροπροστασία στον χώρο εργασίας.

Συχνά προβλήματα που εντοπίζονται καθυστερημένα περιλαμβάνουν φθαρμένα καλώδια που δεν αντικαθίστανται έγκαιρα, χρήση εργαλείου χωρίς τον κατάλληλο προφυλακτήρα δίσκου, και υπερφόρτωση σκαλωσιάς πάνω από το δηλωμένο όριο φορτίου. Ο έγκαιρος εντοπισμός τέτοιων σημείων —μέσω τακτικής οπτικής επιθεώρησης πριν από κάθε χρήση— είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης ατυχημάτων.

Κόστος, εγγύηση και εξυπηρέτηση μετά την πώληση

Η τιμή αγοράς είναι μόνο ένα μέρος του πραγματικού κόστους ενός εργαλείου. Το «κόστος κύκλου ζωής» περιλαμβάνει επίσης τη συχνότητα βλαβών, το κόστος ανταλλακτικών, τον χρόνο εκτός λειτουργίας κατά την επισκευή και την ενεργειακή ή καυσίμη κατανάλωση στα μηχανοκίνητα μηχανήματα. Ένα φθηνότερο εργαλείο που χρειάζεται συχνή αντικατάσταση μπορεί τελικά να κοστίσει περισσότερο από ένα ακριβότερο με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

Η εγγύηση αποτελεί βασικό δείκτη εμπιστοσύνης του κατασκευαστή στο δικό του προϊόν. Οι όροι εγγύησης διαφέρουν σημαντικά: ορισμένα χειροκίνητα εργαλεία προσφέρουν εγγύηση διάρκειας ζωής έναντι κατασκευαστικών ελαττωμάτων, ενώ τα ηλεκτρικά εργαλεία συνήθως καλύπτονται για δύο έως τρία χρόνια, με σαφή διάκριση ανάμεσα σε επαγγελματική και οικιακή χρήση.

Πριν από την αγορά αξίζει να ελέγχονται τα εξής:

• Ύπαρξη εξουσιοδοτημένου σημείου σέρβις στην Ελλάδα, όχι μόνο κατάστημα πώλησης.
• Διαθεσιμότητα ανταλλακτικών για τουλάχιστον τα επόμενα χρόνια χρήσης.
• Σαφήνεια των όρων εγγύησης —τι καλύπτεται, τι εξαιρείται, ποια διαδικασία απαιτείται.
• Ύπαρξη τεχνικού εγχειριδίου και εξαρτημάτων συμβατών με ελληνικά πρότυπα τάσης και συχνότητας δικτύου.

Για επαγγελματίες που εξαρτώνται καθημερινά από τον εξοπλισμό τους, η επιλογή προμηθευτή με αξιόπιστο δίκτυο εξυπηρέτησης μειώνει τον κίνδυνο καθυστερήσεων σε έργα και εξασφαλίζει σταθερότητα στην παραγωγικότητα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι διαφέρει ένα εργαλείο ελληνικής κατασκευής από ένα εισαγόμενο;

Η κύρια διαφορά βρίσκεται στην αλυσίδα παραγωγής και εξυπηρέτησης· ένα εργαλείο ελληνικής κατασκευής συνήθως προσφέρει ταχύτερη πρόσβαση σε ανταλλακτικά και άμεση τεχνική υποστήριξη, ενώ το εισαγόμενο εξαρτάται από το τοπικό δίκτυο αντιπροσώπευσης. Και τα δύο μπορούν να έχουν εξαιρετική ποιότητα, αν φέρουν έγκυρη σήμανση CE και σαφή τεκμηρίωση προέλευσης.

Ποια πρότυπα πρέπει να ελέγχω πριν αγοράσω ένα εργαλείο;

Πρέπει να ελέγχετε την ύπαρξη σήμανσης CE, τη δήλωση συμμόρφωσης του κατασκευαστή και, όπου υπάρχει, πιστοποίηση κατά πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ ή ISO 9001 για τον κατασκευαστή. Για εξειδικευμένο εξοπλισμό, ελέγξτε επίσης τις τεχνικές προδιαγραφές φορτίου, μόνωσης ή στατικής επάρκειας που αναγράφονται στο εγχειρίδιο χρήσης.

Χρειάζομαι αδειούχο τεχνίτη για να χρησιμοποιήσω ηλεκτρικά εργαλεία σε εργοτάξιο;

Η απλή χρήση φορητού ηλεκτρικού εργαλείου δεν απαιτεί άδεια, αλλά κάθε σύνδεση ή τροποποίηση της ηλεκτρικής εγκατάστασης του κτιρίου πρέπει να γίνεται από αδειούχο ηλεκτρολόγο. Ομοίως, η ανέγερση ικριωμάτων και οι εργασίες σε ύψος απαιτούν εκπαιδευμένο ή πιστοποιημένο προσωπικό.

Πόσο συχνά πρέπει να συντηρώ τα εργαλεία μου;

Ο καθαρισμός και ο οπτικός έλεγχος πρέπει να γίνονται μετά από κάθε χρήση, ενώ η βαθύτερη συντήρηση —λίπανση, αντικατάσταση ψηκτρών, βαθμονόμηση οργάνων μέτρησης— συνήθως ακολουθεί το πρόγραμμα που ορίζει ο κατασκευαστής στο εγχειρίδιο, τυπικά κάθε λίγους μήνες σε τακτική επαγγελματική χρήση.

Ποια εργαλεία πρέπει πάντα να ελέγχονται από αδειούχο τεχνίτη;

Ο εξοπλισμός συγκόλλησης, τα ανυψωτικά μηχανήματα, τα ικριώματα πάνω από ορισμένο ύψος και κάθε συσκευή συνδεδεμένη απευθείας στο ηλεκτρικό δίκτυο του κτιρίου πρέπει να ελέγχονται περιοδικά από αδειούχο επαγγελματία, ώστε να διασφαλίζεται η στατική και ηλεκτρική τους επάρκεια.

Συνοψίζοντας

Η επιλογή εργαλείων για ένα κατασκευαστικό ή ανακαινιστικό έργο είναι απόφαση που συνδυάζει τεχνική γνώση, οικονομική λογική και σεβασμό στην ασφάλεια. Τα εργαλεία ελληνικής κατασκευής προσφέρουν πλεονεκτήματα στη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών και στην ταχύτητα εξυπηρέτησης, αλλά η τελική επιλογή πρέπει πάντα να βασίζεται σε επαληθευμένα πρότυπα, σαφή εγγύηση και κατάλληλη συντήρηση. Ανεξάρτητα από την προέλευση, κανένα εργαλείο δεν αντικαθιστά τη σωστή εκπαίδευση, τα κατάλληλα μέσα προστασίας και τη διάκριση ανάμεσα σε εργασίες που κάνει ο ίδιος ο ιδιοκτήτης και σε εκείνες που χρειάζονται αδειούχο επαγγελματία.